Ülkemizde tonlarca Muhasebe ve Personel Yönetim programı
yazan firma var. Bu firmalar yazdıkları programlarda bir firmanın ihtiyacını
karşılayacak muhasebe işlemleri ile hiç bir yerde doğru dürüst uygulanmayan
personel yönetimi konularında hizmet veriyorlar. Peki soruyorum bir maliye
denetçisi/müfettişi bu programların hepsini en ince ayrıntısına kadar biliyor ve
denetliyor mu? Yada bir firma denetlenmeye alındığında kullandıkları
veritabanları ve programları en kıyıda köşede kalmış inceliklerine kadar
denetleniyor mu? Bu programlar maliye tarafından onaylanmış, lisans verilmiş
programlar mıdır? Yada böyle bir uygulama var mıdır?
Başka bir konuda müşterilerin program satın aldıkları bilgisayar firmalarından
istekleri. -Şimdi herkes olur mu öyle şey diyecek ama- bu müşteriler ne kadar
gayri resmi yol varsa aldıkları paket programlarda bunları uygulamak ve
kayıtlarını tutmak, bu yüzsüzlük yetmezmiş gibi birde bunların gizli şifreler
ile korunmasını ve maliye müfettişleri geldiğinde o bölümlerin görünmemesini
istiyorlar. Zaten şu anda piyasadaki tüm muhasebe programları veya özel sektör
için yazılmış pek çok paket programda alavere dalaverenin binbir türlüsü, bir
malı 3, 5 kere satmalar, muhasebe hesaplarının resmi-gayri resmi olarak ikiye
ayrılması, faturasız çalışmalar, SSK ödemelerinin en düşük ücretlerden
görünmesini sağlamak, SSK’lı çalışanları ayda sadece 15 iş günü çalışıyor
göstermek gibi daha akla gelebilecek binbir türlü şeytana pabucunu ters giydirme
oyunu. Bütün bu gayri resmi işlemlerin sonucunda devletin kaybettiği vergi,
SSK’ya tam olarak ödenmeyen primler sonucu emekli olduğunuzda alacağınız maaşın
azlığı, firmanın kaçırdığı faturası bile olmayan kazançlar, haksız elde edilmiş
pek çok gelir, acaba bizlerden yani birey olarak her vatandaştan bir şeyler
koparıp götürmüyor mu?Üstüne üstlük maliye müfettişleri tarafından tesadüfen!
ortaya çıkartılan bu işlemler sonucu firmanın zarar görmesi ve sicilinde kara
bir lekenin bulunması da cabası.
ÇÖZÜM ÇOKMU ZOR?
Belki düşüneceksiniz - halledilmesi gereken bir sürü başka konu varken, önce bu
konudan mı başlanır- yada -adam sende, tonla yazılım firması yazmış muhasebe
paketi şimdi onların ekmeğine taş mı koyacağız- diye. Gerekirse koyacağız!
Müşterinin yüzsüzleşmesini ve tavizler verilmesini önlememiz lazım. -Yok
kardeşim bizim paketimizde gayri resmi satışlarını tutacak bir yapı yok yapmayı
da düşünmüyoruz. -Ama olur mu X firmasının muhasebe paketinde var bu olay.
Misler gibi kaçırıyoruz vergiyi.-Yıkıl, gözüm görmesin.Tarzında Erdener Abi
muhabbetleri çekicez belki ama, eğer tüm firmalar belli kurallara uyarsa eminim
bir kaç sene içinde taviz alamadığını gören müşteri bu üç kağıtlardan vaz
geçecek ve doğru neymiş vicdanının sesiyle karar verdiğinde hem kendisi hemde
vergi gelirlerini sosyal hizmetler için kullanan devlet refah seviyesini
arttırmış olacaktır.
NEDİR BENİM ÖNERİM?
Bu yazımdan sonra gelecek yorumları merakla bekliyorum. Bilirsiniz,
padişahlardan biri vezirlerine savaşa gidelim mi gitmeyelim mi, karar veremez
tarzda bir soru sorar, vezirlerden bazıları hemen sazan gibi atlayıp gitmeyelim
yüce devletlüüüüm derler kimileride gidelim tabi ne olacak der. Gitmeyelim
diyenlerin boynu vurulur ve savaşa gidilir.
Şimdi gelelim çözüm önerisine. Bu işin Maliye bakanlığı eli ile yapılması
gerekir. Maliye bakanlığı 30 kişilik usta mali
müşavir/muhasebeci/müfettiş/personel bordro işlerinden anlayan bir analiz ekibi
ve 100 kişilik daha önce muhasebe ve personel yönetim paketi yazmış, yazılım
firmalarında çalışmış, muhasebe ve personel yönetiminden anlayan programcı, 10
kişilik yüksek matematik bilgisine sahip uzman, 100 kişilikte gene muhasebe ve
personel bordro modüllerini kullanmış, piyasadaki programlarda tecrübeli, test
ekibi.Bu 30 kişilik uzman takım bir muhasebe/personel bordro programı nasıl
olmalı, tüm ayrıntıları ile oturup bir analiz yapacaklar, Analizler tamamen
ayrıntılı Modül Tabanlı Geliştirme (MTG/CBD Component Based Development) <a
href="http://www.cbd-hq.com/">CBD Head Quarter</a> kurallarına göre yapılacak.
Hiç bir gayri resmi işleme izin verilmeyecek. Tabii ben sadece Muhasebe ve
Personel Bordro üzerinde durdum ama bu modüller çoğatılabilir.
Ekip, kendi içinde bölümlere ayrılarak yazılacak modülleri belirleyecek Örneğin
muhasebe için olacak ufak modüller: Hesap planı, Hareketler, Defter Basımı vs.
Gibi modüller...10 kişilik matematik ekibi programların ürettiği sonuçları
matematik olarak ele alıp doğru sonuçların ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol
edecek. Programı kullanacak firmanın, önünü görebilmesi için gerekli analiz
raporlarını hazırlayacak.100 kişilik test ekibi MTG kurallarına göre test
yapacaklar ve programların doğruluğunu ortaya koyacaklar. 20 kişilik uzman takım
ve 10 kişilik matematik takımı ile koordineli çalışacaklar.
100 kişilik programcı ekibi de oturup bu programı geliştirecekler. Özellikleri
neler olacak? Bu projeye seçilen kişiler özel güvenlik taramalarından sonra
seçilecek. Güvenilirliği nasıl kanıtlanacak? Öncelikle gelen başvurular
değerledirilerek içlerinden yukarıdaki şartlara uygun olanlar seçilecek. Daha
sonra bu kişiler yakın takibe alınacak. Bu iş için MİT’ten yardım alınabilir. 3
yada 4 ay boyunca hem kişinin geçmiş sicil kayıtları hemde yaşam tarzından
tutunda, arkadaşları ile ilişkilerine varıncaya kadar irdelenmesi gerekiyor. Her
aday için atanacak bir MİT görevlisi, adayın yakın çevresindeki herkes ile
görüşmeler yapacak, çeşitli anket formları doldurtulacak ve mümkün olan en fazla
bilginin elde edilmesi sağlanacak. Tüm bu işlemlerin sonucunda MİT bünyesindeki
psikologlar ve İnsan Uzmanları ile (eminim vardır) toplanan bilgiler
tartışılacak ve kişiye bir rapor verilecek. Bu rapor kişinin yüksek derecede sır
tutabileceğini, güvenilir olduğunu, yüksek güvenlik gerektiren işlerde
çalışabileceğini onaylayan bir rapor olacak. (kahkahaları duyar gibiyim,
gülmeyin bu işler yabancı ülkelerde böyle dönüyor. Bkz. Security Clearance) MTG
yapısında programlanan bu programlar belli arayüzleri sayesinde herhangi bir
ticari paket programa tak-çalıştır yöntemi ile entegre olabilecek. Devlet
tarafından yazılacak bu modüller tamamı ile ücretsiz verilecek ve her yazılım
firmasının bu modülleri kullanması teşvik edilecek veya zorlanacak. (Tamam biraz
sert oldu ama çıkar çevrelerinin cepleri boşalmaya başladığında ne kadar çatlak
ses varsa su üstüne çıkacağından emin olun.)Programın kaynak kodu sadece 100
kişilik uzman programcı takım içerisinde olacak ve hiç bir şekilde firmalara
verilmeyecek. Sadece yazılan modüller, arayüzleri açıklayıcı bir döküman ile
birlikte verilecek.
Bankalar ve SSK/Bağkur veritabanları ile ilişkili programlar olacak. SSK/Bağkur
prim ödemeleri direk banka hesabından SSK yada Bağkur’a yapılabilecek.
Firmaların SSK ödediği çalışanları hiç bir şekilde kredi kartı sahibi olamayacak
onun yerine hesabındaki parayı özgürce harcayabileceği bir kartı olacak.
Maaş ödemeleri otomatik olabilecek, çalışanların banka hesaplarına otomatik
ödenecek ve şirket muhasebe kayıtlarında otomatik olarak muhasebeleştirilecek.
Çalışan hesabına yatan maaşını internetten zaten kontrol edebiliyor, Personel
Bordro modüllerinde tüm bilgiler SSK veritabanında tutulacak ama Muhasebe tarafı
firma içinde bulunabilir. Tek bir muhasebe paketi olduğundan maliye
müfettişlerinin işi oldukça kolaylaşacak. Kontrol mekanizmaları için kurulacak
maliye müfettişleri takımı bu modülleri en ince ayrıntısına kadar bilecek ve bir
firma göz altına alındığında gerekli raporlar çok hızlı bir biçimde ortaya
çıkacak. Yada her firma on-line olarak denetlenebilecek. Çeşitli alt ve üst
limitleri aşan firmalar anında olaya müdahale ile ortaya çıkabilecek, nedenleri
araştırılıp, çözümler sunulabilecek. 10 kişilik matematik ekibi burada devreye
giriyor.
İşe giriş çıkış gibi işlemler on-line olarak olacağından ve SSK ödemeleri tam
olarak yapılacağından hem devlet hemde sosyal güvenlik açısından bize yarar
sağlayacaktır. İşe girişlerde evrak yetersizliğinden dolayı SSK’ya geç kayıt
olma ortadan kalkacak, daha sağlıklı ve düzgün bir işleyiş ortamı sunulacak.
İşe giriş çıkışlarda sadece yanınızda taşıdığınız bar-kodlu SSK kartınızı
Muhasebe bölümüne vermeniz yetecek. Geriye kalan tüm evrakların hepsi on-line
olarak (ya şu on-line kelimesine türkçe bir karşılık bulmak gerek) bulunacak ve
tekrar adliye, sağlık ocağı, muhtarlık, gibi makamlar boş yere meşgul
edilmeyecek. Zaten Mernis Projesi ile başlayan vatandaşlık numarası gibi olaylar
bu tür alt yapılara hazırdır. Sağlık ocağı konusu ise şöyle halledilebilir.
Sağlık ocağından alınan belgenin süresi altı aydır ve her altı ayda bir sağlık
ocağına gidilip kontrolden geçmek gerekiyor. Böylece Sağlık ocağı
veritabanlarında her zaman güncel bir sağlık raporunuz olacak. Aslında bu Sağlık
Ocağı ayrı bir proje olarak ele alınması gerekir fakat SSK tarafında yapılacak
ufak değişikliklerle bu kayıtlar SSK’da tutulabilir.Yazılım firmaları muhasebe
ve personel bordro paketleri ile uğraşmayacağı için başka konularda kendilerini
daha çok geliştirebilir, bu iki pakete harcanan kaynak ve zaman ile daha başka
işlerde çok daha başarılı olunabilir.
Tabii bu arada geliştirme yapılacak ortamın tasarlanması, MTG alt yapısına uygun
araçların seçilmesi, bilgisayar alt yapısının sağlıklı ve yeterli olması
gerekiyor.Yazılan programlar ücretsiz verileceğinden gelir yokmuş gibi görünüyor
fakat modüllerin ortaya çıkması ve kullanılmaya başlanması ile ülkenin
kazanacağı geliri bir düşünün. Vergi kaçırma ortadan kalkmış, gayri resmi tüm
işlemler yok edilmiş, SSK ödemeleri tam olarak yapılıyor. Bence sırf İstanbul’da
kullanılsa ve %50 civarında bir kaçak önlense, yazılan programların tüm
maliyetleri 2 sene içinde amorti edilir. Ondan sonrada devletin kaçakları
önlemedeki bu başarısı kâr yapmaya başlar.
İleriye dönük ve uzun vadede kâr yapacak bir proje fakat bir yerlerden başlamak
lazım. Günlük politikalarla ve yönetimlerle bu işlerin olmadığı aşikâr.
Personel Bordro modülünde devlet tarafından yapılan yasa değişiklikleri sonucu
değişen kurallar hemen uygulanabilecektir. Örneğin Nema uygulaması kalktığında,
yasanın çıktığı gün herkesin bu yasayı uygulaması sağlanabilir.
Daha bunun gibi pek çok yasa çıkarıldığı gün uygulamaya konulabilir.
Fena uçtum değil mi? Aslında hiç de değil. Siz buna uçmak diyorsanız bide benim
öteki projelerimi dinleyin.