XHTML’in ismi EXtensible Hypertext Markup Language kelimelerinden türemiştir.
Amacı HTML’yi ortadan kaldırmaktır. HTML 4.01 sürümü ile benzer bir çok yönü
vardır. XHTML HTML’nin daha kolay anlaşılır ve kuralcı sürümüdür de diyebiliriz.
XHTML HTML’nin XML olarak düzenlenmiş halidir.
XHTML bir web standardı olarak 26 Ocak 2000’de W3C tarafından kabul edilmiştir.
XHTML normalde kullanılan HTML’nin yeni nesil sürümü olduğu için web gezginleri
ve diğer uygulamalar tarafından kabul edilmesi zaman alacaktır. Bu arada
örütbağı uygulamalarınızı mevcut XHTML standardına getirmek istiyorsanız HTML
4.01 sürümü ile uygun hale getirmek ile işe başlayabilirsiniz. Aşağıdaki 10
kuralı da uygularsanız uygulamalarınız XHTML uyumlu hale gelecektir.
1. Dökümanlar XML uyumlu olmalıdır.
HTML’de geçerli olan bu kod:
<b><i>Bu
yazı kalın ve yatıktır</b></i>
XHTML’de geçerli değildir. Elemanlar düzgün biçimde iç içe geçmelidir.
<b><i>Bu yazı kalın ve
italiktir</i></b>
Tüm XHTML elemanları <html> kök elemanı içinde bulunmalıdır. Diğer tüm elemanlar
alt elemanlara sahip olabilir. Alt elemanların başlangıç ve bitiş tagları olmalı
ve doğru biçimde iç içe geçmelidir. Temel döküman yapısı şu şekilde olmalıdır.
<html>
<head>.......</head>
<body>.......</body>
</html>
2. Tüm elemanlar küçük harfler kullanılarak yazılmalıdır. XHTML bir XML
uygulamasıdır ve XML’de küçük büyük harf ayrımı vardır. Örneğin <BR> ve <br>
tagları farklı biçimde yorumlanır.
Bu yazım yanlışdır.
<BODY>
<P>Bu bir paragrafdır</P>
</BODY>
Bu yazım ise doğrudur.
<body>
<p>Bu bir paragrafdır</p>
</body>
3. Tüm XHTML elemanlarının sonlandırılması gerekir. Boş olmayan her elemanın
sonlandırılması gerekir, örneğin aşağıdaki yazım yanlışdır:
<p>Bu bir paragrafdır
<li>Bu bır liste maddesidir
Doğru olan:
<p>Bu bir paragrafdır</p>
<li>Bu bir liste maddesidir</li>
4. Boş elemanlarda sonlandırılmalıdır. Boş elemanlar ya bir sonlandırma
elemanına yada “ />” işaretine ihtiyaç duyar. Örneğin aşağıdaki yazım yanlışdır.
Bu bir satır atlar<br>
Yatay çizgi böyle yapılır<hr>
Burada resim olacak <img src=”dosyaismi.gif”>
Doruları ise:
Bu bir satır atlar<br></br>
Yatay çizgi böyle yapılır<hr />
Burada resim olacak <img src=”dosyaismi.gif” />
XHTML web sayfalarınızı bugünün web gezginleri ile uyumlu hale getirmek
istiyorsanız “/” işaretinden önce bir boşluk bırakmalısınız. <br /> yada <hr />
gibi.
5. Parametre isimleri küçük harf olmalıdır. Aşağıdaki örnek yanlıştır:
<table WIDTH=”100%”>
<div ALIGN=”center”>
Doğrusu:
<table width=”100%”>
<div align=”center”>
6. Parametre değerleri tırnak işareti içinde olmalıdır. Aşağıdaki örnek
yanlıştır:
<table width=100%>
<div align=center>
Doğrusu:
<table width=”100%”>
<div align=”center”>
7. Parametre sadeleştirme kaldırılmıştır. Örneğin:
<input checked>
<option selected>
yanlıştır. Doğrusu:
<input checked=”checked” />
<option selected=”selected” />
8. “id” parametresi “name” parametresinin yerine geçer.
<img src=”dosyaismi.gif name=”resim1” />
<a name=”namedanchor”></a>
Yerine doğrusu:
<img src=”dosyaismi.gif id=”resim1”
/>
<a id=”namedanchor”></a>
9. XHMTL DTD zorunlu elemanları tanımlar. Tüm XHTML dökümanlarının DOCTYPE
tanımlama zorunluluğu vardır. Html, head ve body bulunmalı ve title head içinde
yer almalıdır. Aşağıda minimum bir XHTML dökümanını görüyorsunuz.
<!DOCTYPE Doctype goes here>
<html>
<head>
<title>Title goes here</title>
</head>
<body>
Body text goes here
</body>
</html>
DOCTYPE elemanı bir XHTML elemanı değildir ve standartlara uymasına gerek
yoktur. Ayrıca sonlandırılması da gerekmez.
10. DOCTYPE zorunlu olarak mevcut olmalıdır. Geçerli 3 adet XHTML döküman tipi
vardır:
a- XHTML Strict
XHTML Dökümanlarını css dökümanları ile beraber kullanmanız gerektiğinde
kullanılır. HTML’nin dizayn unsurlarını içermez.
Tanımı:
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD
XHTML 1.0 Strict//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
b- XHTML 1.0 Transitional
CSS anlamayan web gezginlerini desteklemek ve HTML’nin dizayn unsurlarını
kullanmak istiyorsanız bu döküman tipini kulanın.
Tanımı:
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD
XHTML 1.0
Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-
transitional.dtd">
c- XHTML 1.0 Frameset
Eğer XHTML dökümanları pencerelere bölünmüş olarak gösterilecekse bu döküman
tipini kullanın.
Tanımı:
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD
XHTML 1.0 Frameset//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-frameset.dtd">
DTD nedir?
DTD bir web sayfasının tipini SGML (Standard Generalized Markup Language) dili
ile belirler.
DTD, HTML gibi SGML uygulamaları tarafından kullanılır. Amacı sayfa için geçerli
olan markup sitilini belirtmektir. XHTML SGML döküman tipinde tanımlanmıştır.
Bir XHTML DTD dökümanı sayfada uyulması gereken kuralları, bilgisayarın
anlayabileceği bir dille belirtir.
Yazdığınız XHTML dökümanlarının hangi standartlara uyduğunu DTD belirtir ve
sayfada ilk satır olarak yer almalıdır. Sayfalarınızın standarda uygunluğu
testlerini W3C’nin doğrulama araçları ile yapabilirsiniz.
http://validator.w3.org adresinden bu araçlara ulaşabilirsiniz.
Örütbağı üzerinde bir kaç kaynak adresi de işinize yarayacaktır.
W3C XHTML Anasayfa-
http://www.w3c.org/MarkUp/
W3C standart bildirgesi -
http://www.w3.org/TR/2000/REC-xhtml-basic-20001219/
W3Schools XHTML sayfaları -
http://www.w3schools.com/xhtml
Web tasarımcılarının sanal kütüphanesi (WDVL) XHTML sayfaları -
http://www.wdvl.com/Authoring/Languages/XML/XHTML/
Webmonkey XHTML Genel Bakış -
http://hotwired.lycos.com/webmonkey/00/50/index2a.html
XHTML tartışmaları -
http://www.webreview.com/tag/2000/09_01_00.shtml